Nowa jednoosobowa działalność może przez pierwsze 6 pełnych miesięcy kalendarzowych nie płacić składek społecznych (ulga na start), a potem przez 24 miesiące opłacać je od obniżonej podstawy (preferencyjny ZUS). Składkę zdrowotną płacisz przez cały czas, bo żadna z tych ulg jej nie obejmuje.
W skrócie
- Ulga na start: 6 pełnych miesięcy kalendarzowych bez składek społecznych.
- Preferencyjny ZUS: 24 miesiące składek od podstawy równej 30% płacy minimalnej.
- Mały ZUS plus: składki zależne od dochodu, dla firm z niewielkim przychodem w poprzednim roku.
- Składkę zdrowotną płacisz zawsze, także w czasie ulg.
- Z ulg wykluczeni są m.in. przedsiębiorcy pracujący dla byłego pracodawcy w tym samym zakresie co na etacie.
Czym jest ulga na start?
Ulga na start pozwala nie płacić składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe i chorobowe) przez 6 pełnych miesięcy kalendarzowych od rozpoczęcia działalności. Jeśli zaczynasz np. 10 marca, ulga obejmuje resztę marca i kolejne sześć miesięcy, czyli do końca września.
Ulga jest dobrowolna. Wybierasz ją we wniosku CEIDG albo zgłaszając się w ZUS tylko do ubezpieczenia zdrowotnego. Pamiętaj o konsekwencjach: w tym czasie nie masz ubezpieczenia chorobowego (nie dostaniesz zasiłku), a okres ten nie buduje Twojej emerytury.
Kto nie może skorzystać z ulgi na start i preferencyjnego ZUS?
Z obu ulg nie skorzystasz, jeśli:
- prowadziłeś działalność gospodarczą w ciągu ostatnich 60 miesięcy przed jej ponownym rozpoczęciem,
- wykonujesz dla byłego pracodawcy czynności, które w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym wykonywałeś dla niego w ramach etatu.
Drugi warunek dotyczy wielu osób przechodzących z umowy o pracę na kontrakt B2B. Warto go sprawdzić, zanim złożysz wniosek w CEIDG.
Ile trwa preferencyjny ZUS i od czego się go liczy?
Po uldze na start (albo od razu, jeśli z niej nie korzystasz) przez 24 pełne miesiące kalendarzowe możesz opłacać składki społeczne od zadeklarowanej podstawy nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Ponieważ płaca minimalna zmienia się co roku, zmienia się też kwota składek. Aktualne wartości ZUS publikuje na początku każdego roku.
W okresie preferencyjnym możesz przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Przy niskiej podstawie zasiłek też będzie niski, ale daje minimalne zabezpieczenie na wypadek choroby.
Co po preferencyjnym ZUS, czy jest mały ZUS plus?
Tak. Po zakończeniu okresu preferencyjnego możesz sprawdzić, czy przysługuje Ci mały ZUS plus, czyli składki społeczne liczone od podstawy zależnej od dochodu z poprzedniego roku. Prawo do niego zależy m.in. od wysokości przychodu w poprzednim roku i od tego, jak długo już z niego korzystałeś. Limity i maksymalny okres ulgi określają przepisy, a aktualne warunki podaje ZUS. Ulga wymaga zgłoszenia w ZUS w terminie, a co roku także rozliczenia dochodu w deklaracji. Pilnujemy tego w ramach księgowości jednoosobowej działalności.
Czy w czasie ulg trzeba płacić składkę zdrowotną?
Tak, zawsze. Ulga na start, preferencyjny ZUS i mały ZUS plus dotyczą tylko składek społecznych. Składka zdrowotna zależy od formy opodatkowania i jest należna od pierwszego dnia działalności. Szczegóły opisujemy w artykule składka zdrowotna przedsiębiorcy.
Jak zaplanować składki ZUS w pierwszych latach firmy?
Dobra praktyka to rozpisanie kalendarza ulg od pierwszego dnia działalności: kiedy kończy się ulga na start, kiedy preferencyjny ZUS i czy po nim będziesz mieć prawo do małego ZUS plus. Dzięki temu nie zaskoczy Cię wzrost składek. Przy zakładaniu działalności przygotowujemy taki plan dla klientów z Warmii i Mazur.
Najczęstsze pytania
Czy muszę korzystać z ulgi na start?
Nie. Możesz od razu opłacać preferencyjne składki, a nawet pełne. Rezygnacja z ulgi na start ma sens, jeśli zależy Ci na ubezpieczeniu chorobowym od pierwszego miesiąca.
Czy ulga na start obejmuje Fundusz Pracy?
W czasie ulgi na start nie płacisz składek społecznych. Składka na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy nie jest też należna przy preferencyjnej podstawie.
Czy po zawieszeniu działalności ulga się przedłuża?
Zasady liczenia okresów ulg przy zawieszeniu działalności warto sprawdzić indywidualnie w ZUS lub z księgową, bo zależą od tego, kiedy i na jak długo zawieszasz firmę.
Czy mogę wrócić do preferencyjnego ZUS po kilku latach?
Tak, ale tylko jeśli w ciągu ostatnich 60 miesięcy przed nowym startem nie prowadziłeś działalności i nie świadczysz usług dla byłego pracodawcy.
Stan prawny: listopad 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny.
Napisz, czym zajmuje się Twoja firma. Resztę ustalimy w rozmowie.
Wystarczy kilka zdań: branża, forma opodatkowania, mniej więcej ile dokumentów w miesiącu. Odpowiemy, zaproponujemy zakres współpracy i przygotujemy wycenę. Pierwsza rozmowa niczego nie kosztuje.
albo napisz bezpośrednio: kontakt@anielska.net